Het lichaam als energiesysteem

Ons lichaam is niet een statische fysieke massa. Ons lichaam wordt tot leven gebracht door een energiesysteem. Het is in feite een kolkende dynamische hoeveelheid elektromagnetische energie. Waar leven is, stroomt energie en energie stroomt van + (plus) naar – (min), net zoals bijvoorbeeld het magnetisch energieveld van een batterij. Deze gepolariseerde energie beinvloed zowel het fysieke lichaam als de emotionele en mentale systemen. Elk magnetisch of energieveld kent een positieve pool en een negatieve pool. Zonder positieve pool ontstaat er geen energie en zonder negatieve pool evenmin. Beide polen zijn daar voor nodig. De positieve pool heeft altijd te maken. met het streven naar iets wat aangenaam voor ons is.

En de negatieve pool houdt verband met het vermijden wat onaangenaam voor ons is. We noemen iets positief als het overeenkomt met onze wensen en verlangens. Voorbeelden van positieve emoties zijn: vertrouwen, vreugde, liefde, compassie, inspiratie, hoop en extase. Positieve emoties doen zich voor als energie-in beweging die prettig voor ons aanvoelt. Het kost ons dan ook geen enkele moeite om ze te accepteren. Negatieve emoties dienen zich aan als we niet kunnen accepteren wat er gebeurt Voorbeelden hiervan zijn: woede, angst, verdriet, haat, schuld, schaamte en afgunst. Toch zijn ook zij essentiele aspecten van het bestaan. Wanneer we emoties eenmaal gaan zien als energie-in beweging, met een groot vermogen aan creativiteit en heling. zullen we niet langer denken in termen van positieve en negatieve emoties.

Oerkracht

Oerkracht is een term die Reich voor het eerst ’ gebruikte. Hij bedoelde daarmee de meest oorspronkelijke, natuurlijke scheppingskracht, de basisenergie waaruit alles ontstaat. Oerkracht is dus niet alleen een energie die door ons heen beweegt, stroomt en ademt en ons inspiratie, kracht en vitaliteit geeft. Deze energie vinden we ook bij alle natuurlijk leven. Want zonder energie is er geen beweging en dus geen leven mogelijk. Het is de scheppingskracht die alles wat leeft doet uitreiken en samentrekken, opladen en ontladen, openen en sluiten, aantrekken en afstoten. Het is een onafgebroken beweging, een pulserende stroom die via onze ademhaling door ons heen gaat. Wanneer de energie van de oerkracht vrij kan stromen zijn we volledig aanwezig en daarmee in contact met onze  eigen aard, met onze unieke kern.

In onze kern is de oerkracht volledig aanwezig . We zijn steeds op zoek naar onze eigen kern, omdat ze heel, volledig en gelukkig is. Het geeft  ons het vermogen  om ons leven te leven in overeenstemming met die we in wezen zijn. Wij denken, voelen, handelen en maken dan keuzes in harmonie met onze eigen aard. Van daar uit is er ook een natuurlijke interesse in de buitenwereld. Want de eigenschap van oerkracht is sociaal en contact-zoekend. We zien dat ook bij planten, de wortels voeden zich in hun eigen grond, terwijl de bladeren contact zoeken met de zon. Nog een ander aardig voorbeeld van de beweging van oerkracht is het volgende: Wanneer je deze tekst interessant vindt, dan beweegt jouw oerkracht daar naar toe. Je neemt de informatie in je op, verwerkt het, waarna de kennis die eerst buiten je was nu een deel van jou is geworden.

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam.Contact

De jonge Reich

Reich schreef voortdurend brieven aan Freud. Hij was nog jong ongeveer vijf en dertig. Freud was tweemaal zo oud als hij en niet geinteresseerd in zo’n jong iemand. Hij had jarenlang gewerkt, de beweging was internationaal geworden. Hij had allerlei oude vakgenoten met wie hij samenwerkte. Hij was niet meer in staat om nieuwe studenten op te leiden en nieuwe verantwoordelijkheden op zich te nemen, daarom wees hij Reich af. Maar daarmee wees hij zijn beste student af. Maar Reich was een Duitser, koppig. Je kon hem maar niet zomaar afwijzen en de zaak als afgedaan beschouwen. Hij kwam toch op een afspraak die al afgezegd was. Hij belde aan en Freud deed zelf open. Ze keken elkaar aan, het was even stil. Freud zei: ‘ik heb de afspraak afgezegd’ Reich zei: ‘maar ik niet’. Een afspraak is een ontmoeting tussen twee mensen. U kunt hem wel afgezegd hebben, maar van mijn kant ben ik nog steeds beschikbaar en ik wilde komen om te laten zien dat ik de afspraak niet heb afgezegd.

Freud keek opnieuw naar Reich, het leek of hij aarzelde en zich afvroeg: ‘wat moet ik met deze man?’ Hij zei tegen hem: Ik ben oud. Jij bent jong, ik kan mijn onderricht aan jou niet afmaken. En misschien ben jij het niet met mij eens, omdat er een generatiekloof tussen ons is. Waarom zou jij je tijd verspillen? Ga zelf op pad, mijn zegen heb je. Reich bedankte Freud met tranen in zijn ogen en ging naar huis. Hij ontdekte van alles over menselijke energieen, over het functioneren van het denken en over niveaus van bewustzijn. Het was goed dat hij als student afgewezen was  omdat hij daardoor totaal nieuwe wegen  kon inslaan. Hij bleef er Freud zijn leven lang dankbaar voor,

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Reich’s inzicht

Reich vond Freuds psychoanalyse een absurd frustrerend proces. Maar juist omdat het zo’n nieuw vakgebied was, had hij alle vrijheid  om er een andere wending aan te geven. Als hij naar zijn clienten zat te luisteren, dwaalde zijn aandacht voor wat ze aan het vertellen waren voortdurend af naar hun lichaam, dat zo stram en afwerend op de divan lag. Gaf die houding misschien een ‘boodschap’ af die ze niet in woorden konden uitdrukken? Mogelijk lagen de emoties waar ze zo moeilijk bij konden, open en bloot op de divan. Wellicht huisde het verleden niet alleen in het geheugen, maar lag het ook opgeslagen in het lichaam. Wat Reich opmerkte was geen hysterische taal die overgebracht moest worden naar gewone woorden, maar een permanente  gespannenheid die zo hard en ondoordringbaar was dat hem aan een harnas of een pantser deed denken. Het was zichtbaar in alles wat ze deden, van hoe ze hem een hand gaven of lachten tot de klank van hun stem.

Hij zag dit karakterpantser, zoals hij het noemde, als een afweer tegen gevoelens, en in het bijzonder tegen angst, woede en seksuele opwinding. Wanneer gevoelens te pijnlijk, te kwetsend waren, als emotionele expressie niet toegestaan was of seksuele verlangens onderdrukt werden, kon men niet anders dan verstrakken en alles met kracht onder de duim houden.  Zo ontstond een fysiek pantser, een schild rond het kwetsbare ‘ik’, als bescherming tegen pijn, maar wat ook elk genotsgevoel dempte. Reich begreep dat dit proces zich permanent in het lichaam vastzet, zodat het lichaam een opslagplaats wordt voor traumatische gebeurtenissen en allerhande verboden gevoelens.

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Wat Reich ontdekte

Reich vond Freuds psychoanalyse een absurd frustrerend proces. Maar juist omdat het zo’n nieuw vakgebied was, had hij alle vrijheid  om er een andere wending aan te geven. Als hij naar zijn clienten zat te luisteren, dwaalde zijn aandacht voor wat ze aan het vertellen waren voortdurend af naar hun lichaam, dat zo stram en afwerend op de divan lag. Gaf die houding misschien een ‘boodschap’ af die ze niet in woorden konden uitdrukken? Mogelijk lagen de emoties waar ze zo moeilijk bij konden, open en bloot op de divan. Wellicht huisde het verleden niet alleen in het geheugen, maar lag het ook opgeslagen in het lichaam. Wat Reich opmerkte was geen hysterische taal die overgebracht moest worden naar gewone woorden, maar een permanente  gespannenheid die zo hard en ondoordringbaar was dat hem aan een harnas of een pantser deed denken. Het was zichtbaar in alles wat ze deden, van hoe ze hem een hand gaven of lachten tot de klank van hun stem.

Hij zag dit karakterpantser, zoals hij het noemde, als een afweer tegen gevoelens, en in het bijzonder tegen angst, woede en seksuele opwinding. Wanneer gevoelens te pijnlijk, te kwetsend waren, als emotionele expressie niet toegestaan was of seksuele verlangens onderdrukt werden, kon men niet anders dan verstrakken en alles met kracht onder de duim houden.  Zo ontstond een fysiek pantser, een schild rond het kwetsbare ‘ik’, als bescherming tegen pijn, maar wat ook elk genotsgevoel dempte. Reich begreep dat dit proces zich permanent in het lichaam vastzet, zodat het lichaam een opslagplaats wordt voor traumatische gebeurtenissen en allerhande verboden gevoelens.

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Achtergrond Informatie

Met deze website tracht ik achtergrond informatie te geven over deze vorm van lichaamsgerichte psychotherapie die oorspronkelijk ontwikkeld werd door Wilhelm Reich en later uitgebreid met bijdragen van Alexander Lowen, een leerling van Reich . Hoewel zijn werkwijze altijd veel belangstelling heeft getrokken, is er maar weinig over geschreven dat voor de gemiddelde lezer begrijpelijk is. Met dit schrijven zal ik proberen zoveel mogelijk vakjargon te vermijden. De toenemende belangstelling voor lichaamswerk komt wat mij betreft voort uit onderdrukking, vervreemding en verwaarlozing van het lichaam. Hierdoor is men het contact met zijn lichaam en zijn natuurlijke impulsen kwijtgeraakt. Als gevolg hiervan ontstaat er bij een grote groep mensen de behoefte aan benaderingen die de vervreemding van lichamelijke processen kunnen opheffen.

Deze website is overigens niet bedoeld als handleiding voor therapeuten, maar om een bijdrage te kunnen leveren tot een juiste beeldvorming t.a.v de Reichiaanse methoden,  en voor een ieder die belangstelling heeft in Lichaamsgerichte therapie En in het bijzonder voor diegenen die zich willen scholen in het Reichiaanse werk. Ik ben van mening hier een bijdrage aan te kunnen leveren, omdat ik niet alleen vertrouwd ben met de theorie en inzichten van Reich, maar ook met een inmiddels ruim 45 jarige praktijkervaring met de toepassing van deze methoden, waar overigens per 01-01- 2023 een einde aan zal komen. Daarna ga ik me alleen nog bezig houden met het opleiden van toekomstige therapeuten in deze methode.

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Pulseren

Pulseren is uitzetten en samentrekken in een ritmische beweging. Dat is wat we een amoebe voortdurend zien doen als we dit eencellige wezentje onder een microscoop bekijken. Normaal gesproken kan de amoebe ongehinderd uitreiken, zoals bij het uitreiken naar voedsel. Maar bij gevaar van buitenaf trekt het zich samen. Wij reageren  net zo. Ons leven is ook een proces van openen en sluiten. We gaan steeds verder open naarmate we groeien. Doorgaans reiken we uit naar datgene wat aangenaam, belangrijk en interessant is en trekken samen als we ons bedreigd, afgewezen of gekwetst voelen. We trekken ons samen net zoals de amoebe. Wanneer we bang zijn is de samentrekking extra sterk. Je huid  wordt koud en vochtig. Je bloed trekt weg uit de bovenlagen. Je polsslag is snel en je ziet niet scherp omdat je pupillen groter worden. Je geslachtsdelen trekken zich samen en worden gevoelloos.

De spierspanning die ontstaat bevind zich in een permanente contractie waardoor een lichaamspantser gestalte krijgt. Dit pantser komt tot stand om de angst te verminderen en pijnlijke gevoelens tegen te houden. Maar ook om te voorkomen dat we ons niet overgeven aan de emotionele energie waar we ook zo bang voor zijn. Een pantser heeft het vermogen om datgene wat onaangenaam is niet te voelen. De gespannenheid blokkeert letterlijk  onze energiestroom. Mensen die in een pantser zijn opgesloten zijn vaak koud – ze zijn emotioneel kil en ook gevoelig voor temperatuurverschillen. Ongepantserd contact is simpel, spontaan, direct. Zonder pantser hebben we volledig contact met anderen en met ons zelf. Energie stroomt door ons lichaam. We zijn dan een warme vrij bewegende persoonlijkheid  

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Lichaamsbewustzijn

Lichaamsbewustzijn is belangrijk, want wanneer je niet bewust bent van een deel van je lichaam kan dat soms ook minder goed functioneren. Als je je benen niet voelt ben je waarschijnlijk  erg onzeker, omdat je innerlijk er niet van overtuigd bent, dat je benen je zullen blijven dragen. Mensen die erg afhankelijk zijn zeggen vaak dat ze niet ‘met beide benen op de grond staan’. Herstel van het bewuste contact met je lichaam kan je bevrijden van gewoonten en belemmeringen en soms van pijn en narigheid. Als je je eenmaal van een spierspanning bewust bent, zul je ze  zien verdwijnen. Naarmate je de verdrongen emotie die er achter ligt durft te voelen kun je die spierspanning ook loslaten. Voor het eerst zul je dan beseffen  dat het antwoord op veel van je problemen in jezelf ligt.  

Een vaak voorkomende reactie op pijn- emotioneel én fysiek is jezelf te verdoven door spierspanningen. Let maar eens op wat je doet als je iemand tegenkomt die je niet mag. Je verstijfd net zoals in de stoel van de tandarts. Sinds je vroege jeugd verkeren je emoties in een voortdurende staat van beleg. De verstijving waarmee je hierop hebt gereageerd werd generaliseerd waardoor je er weinig meer van merkt. Maar ondanks  dat de oorspronkelijke pijnlijke stimulus allang verdwenen is, bestaat de spierspanning nog steeds. Vrijwel iedereen beseft dat bepaalde gebieden in zijn lichaam niet meer bestaan. Vaak voel je je benen, rug of schouders niet meer. Verstandelijk weet je wel dat ze bestaan, maar je voelt ze niet.

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Anti-catharsis

Anti-catharsis zo zou ik de maatschappij waarin wij leven willen noemen. Met catharsis bedoel ik het zich bevrijden van diepgewortelde emoties die ontstaan zijn als gevolg van pijnlijke vroegere ervaringen. Deze emoties kunnen hiermee tot normale proporties worden teruggebracht. Maar dit gaat meestal gepaard met sterke emotionele uitingen. Toch wordt vrijwel iedereen als kind gedwongen emotionele ladingen te onderdrukken. Ouders zullen uitingsgedrag van hun kinderen zelden of nooit toestaan, omdat zij dat zichzelf ook niet toestaan. Sommige mensen hebben het vermogen tot het uiten van b.v verdriet geheel verloren. Geconfronteerd met zelfs de meest traumatische gebeurtenissen vertrekken ze geen spier. Als er ondanks heftige pogingen om zich ‘goed’ te houden toch verdriet getoond wordt, hopen de meeste omstanders dat de emoties weer snel onder controle zijn.

In onze anti-catharsis maatschappij wordt het gezien als een teken van volwassenheid als men het uiten van emoties kan onderdrukken. Mochten ze toch onverhoopt tevoorschijn komen,  zorgen schaamtegevoelens er voor dat het lek in de dam snel gedicht wordt. Emoties uiten mag echter niet buiten de deur gehouden worden; het is een levensnoodzaak, Want zonder deze te uiten zouden spanningen zich zo ophopen dat men zo gefrustreerd raakt dat normaal sociaal gedrag algauw niet meer mogelijk zou zijn. Een gezonde volwassene is in staat  allerlei gevoelens te beheersen, als de omstandigheden daarom vragen, maar heeft eveneens het vermogen om emoties op een daarvoor geschikte manier, plaats en tijd te uiten.

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact

Levensenergie

Levensenergie ontdekte Reich toen hij aan de slag ging met zijn clienten door hen aan te raken. Iets wat in de psychoanalyse  volkomen taboe was. Tot zijn verbazing ontdekte hij dat door het bewerken  van die spanningsgebieden, in de vorm van de veel voorkomende schrikreacties, de gebalde vuisten of de strakke buikspieren, de daar opgesloten emoties naar de oppervlakte  gebracht en los gelaten konden worden. Clienten  herinnerden zich voorvallen van jaren geleden, waarbij ze gekwetst waren of iets tegen hun wil hadden ondergaan, terwijl ze nu de woede en wanhoop ondervonden die ze destijds niet hadden kunnen voelen. Vaak ging dat gepaard met een merkwaardige sensatie van door hun lichaam stromende energie, de zogenaamde streaming die ik zelf tijdens mijn eerste Reichiaanse sessies heb ervaren.

Ik kan dat gevoel nog altijd oproepen. Ik herinner me de spanning in mijn nek en schouders en vooral in de spieren rond mijn borstbeen. Een zo beklemmend gebied dat ik er als kind zelfs niet tegen kon als iemand het aanraakte. Ik durfde er niet eens met mijn hand naar te wijzen uit angst  voor die overweldigende afschuw die ik ‘het gevoel’ noemde. Waardoor ik om het te voorkomen nog meer verstrakte.  Maar ik weet ook nog hoe het voelde  toen die verkrampte plekken zachter  en losser werden. En daarna  dat ruisende, kabbelende gevoel in mijn armen en benen. Net  alsof iets te hards, en te massiefs begon te smelten. Was het mogelijk, vroeg Reich zich af, dat wat zijn clienten voelde de levensenergie zelf was, die eerst gestold was en nu weer vrijelijk kon stromen?

Ademwerk-opleidingen. St.Bonifaciusstraat 22. 2264 AM Leidschendam. Contact